Göçebeler
Ekonomik bakımdan hayvancılıkla uğraşan ve birçok sosyo-ekonomik fonksiyonlar yüklenen
göçebeler hayvancılığa dayalı yaşan tarzları münasebetiyle mevsimden mevsime yer
değiştirmekteydiler.
Osmanlı döneminde göçebelerde yerleşik ahali gibi devletin Kayılı tebaasıydılar. Göçer
özelliklerinden dolayı başıboş bir hayat tarzına sahip değillerdi. Ya müstakil bir ünite içinde yada
bulundukları yerlerdeki sancak kaza, nahiye gibi idari birimleri tabi idiler.
Göçerlere tayin edilen sancaklar tıpkı diğerleri gibi merkezden tayin edilen sancakbeyi
tarafından idare edilirdi. Adli meseleler için de bir kadı tayin edilirdi. Bununla birlikte sancak beyi ve
kadının ahalinin göçer özelliğinden dolayı gezici –seyyar görev mi yaptıkları yoksa birden fazla yeri mi
idari merkez edindikleri tartışmalıdır.
Göçerlerde yerleşik ahali gibi vergi mükellefiydiler. Has, zeamet , Tımar ve vakıf reayası olarak
bir vergi dairesine bağlıydılar. Yaylak kışlak ağnam gibi vergileri buraya vermekteydiler. Daha çok has
ve vakıf reayası olarak tercih edilirlerdi. Bunun en büyük sebebi vergi geliri bakımdan yüksek bir
meblağ’a sahip olmalarıydı.
Göçebelerin sosyal ve idari yapılarını ifade eden en yaygın birim cemaat idi. Bir cemaatin
idarecisi O cemaat için seçilmiş reis idi ve kethüda deniyordu. Nüfusça kalabalık cemaatlerde birden
çok kethüda olabilirdi. İstisnalar dışında kethüdalık irsi bir özellik taşıyordu. Kethüda adayı
seçildikten sora cemaatin ileri gelenleri kadıya giderek tescil ettirirler, merkeze bildirilen kethüda
onaylanırsa bir kethüdalık beratı gönderilirdi. Yetersiz kaldıklarında bir şikayet ile görevden
alınabilirlerdi.
Kethüdalar hizmetlerine mukabil bazı vergilerden muaftılar. Cemaatlerin birleşimi ile oluşan
boyların başındaki idareciye de boybeyi denirdi. Seçimi kethüdanınkine benzer merkezin beratı ile
atanırlardı.
